هم‌اكنون نيز در بين فقهاء وجود دارد . 3 - جهات قابل بحث و بررسى در مسأله : 1 - آيا غبار و دود و بخار هر سه داراى حكم يكسان هستند ؟ 2 - آيا بين غليظ و غير غليظ از اين سه تفاوتى وجود دارد ؟ 3 - آيا بين صورت عمد و غيرعمد تفاوتى هست ؟ 4 - مقتضاى اصل اوليه و روايات خاصه چيست ؟ 5 - در صورت ابطال در هر كدام از صور حكم قضاء و كفاره چگونه است ؟ بحث تفصيلى در اين رابطه خود محتاج رساله‌اى مستقل است و اكنون غرض ما صرفاً گزارش و بررسى اجمالى فتاوا و ادلّه است . 4 - برخى اقوال در مسأله ارتكاز اغلب متشرعه عدم پذيرش استعمال دخانيات در ماه رمضان است كما اين كه بسيارى از فقهاء به‌صورت فتوا « 1 » و يا به احتياط واجب « 2 » از اين مطلب پرهيز داده‌اند ، و بر آن قضاى روزه را مترتب ساخته‌اند . ولى در مقابل از برخى علما جواز و عدم اضرار به صوم نقل شده از جمله : 1 - مرحوم شيخ محمّدتقى مجلسى ؛ 2 - محمّداسماعيل مازندرانى معروف به فاضل خواجويى متوفى 1173 در التعليقة على الرسالة الصومية . 3 - سيد ابراهيم قزوينى صاحب ضوابط الاصول .

--> ( 1 ) . حسين مظاهرى ، توضيح المسائل ، ص 215 . ( 2 ) . امام خمينى ، توضيح المسائل محشى ، ج 1 ، ص 903 .